Gece plağı, diş sıkma ve diş gıcırdatma problemi yaşayan kişilerde dişleri, çene eklemini ve çevre dokuları korumak amacıyla kullanılan, kişiye özel hazırlanan şeffaf apareydir. Tıpta bruksizm olarak adlandırılan diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı, çoğu zaman kişi tarafından fark edilmez ve genellikle gece uykusu sırasında ortaya çıkar. Uzun süre devam ettiğinde dişlerde aşınma, kırılma, çene ağrısı, baş ağrısı ve eklem problemlerine yol açabilir. Gece plağı, bu olumsuz etkileri önlemek için uygulanan en etkili ve güvenli yöntemlerden biridir.
Diş Sıkma ve Gıcırdatma Nedir?
Diş sıkma, kişinin farkında olmadan dişlerini güçlü bir şekilde birbirine bastırmasıdır. Diş gıcırdatma ise dişlerin birbirine sürtünmesiyle ortaya çıkan sesli harekettir. Her iki durum da genellikle stres, kaygı, yoğun düşünce, uyku bozuklukları ve psikolojik baskı ile ilişkilidir. Bazı kişilerde çene yapısındaki bozukluklar, kapanış problemleri ve eksik dişler de diş sıkmayı tetikleyebilir. Gün içinde fark edilmeyen bu alışkanlık, gece boyunca saatlerce devam edebilir.
Diş Sıkma ve Gıcırdatmanın Zararları
Diş sıkma ve gıcırdatma uzun vadede ciddi problemlere yol açar. Diş minesinde aşınma, çatlaklar ve kırıklar oluşabilir. Dolgular zarar görebilir, kaplamalar düşebilir. Çene kasları aşırı çalıştığı için sabahları çene ağrısı, yüz ağrısı ve baş ağrısı görülebilir. Çene ekleminde klik sesi, takılma ve açma-kapama sırasında ağrı oluşabilir. İleri vakalarda boyun ve omuz ağrıları da tabloya eşlik edebilir. Diş etlerinde çekilme ve diş hassasiyeti de sık görülen şikayetler arasındadır.
Gece Plağı Ne İşe Yarar?
Gece plağı, dişler arasına yerleştirilen koruyucu bir tabaka görevi görür. Dişlerin doğrudan birbirine temas etmesini engeller ve sıkma kuvvetini dağıtarak dişler üzerindeki baskıyı azaltır. Böylece dişlerde aşınma ve kırık oluşumu önlenir. Aynı zamanda çene kaslarının gevşemesine yardımcı olur ve çene eklemine binen yükü azaltır. Düzenli kullanımda sabah çene ağrıları, baş ağrıları ve yüz kası yorgunluğu belirgin şekilde azalır.
Gece Plağı Kimlere Önerilir?
Gece plağı, diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı olan herkese önerilebilir. Sabahları çene ağrısı ile uyananlar, dişlerinde aşınma fark edenler, sık sık baş ağrısı yaşayanlar, çene ekleminden ses gelenler, dişlerinde çatlak veya kırık oluşan kişiler için gece plağı önemli bir koruyucu tedavidir. Ayrıca implant, kaplama ve dolgu yaptırmış kişilerde bu restorasyonların zarar görmemesi için de gece plağı kullanımı tavsiye edilir.
Gece Plağı Türleri Nelerdir?
Gece plakları farklı sertlik ve kalınlıklarda hazırlanabilir.
Yumuşak gece plağı
Daha esnek yapıdadır ve hafif diş sıkma problemi olan kişilerde tercih edilir. Konforludur ve alışması kolaydır.
Sert gece plağı
Daha dayanıklıdır ve şiddetli diş sıkma vakalarında kullanılır. Dişleri ve çene eklemini daha güçlü şekilde korur.
Orta sertlikte gece plağı
Hem konfor hem de dayanıklılık açısından dengeli bir seçenektir. En sık tercih edilen tiptir.
Hangi plağın uygun olacağına, kişinin diş yapısı ve diş sıkma şiddetine göre diş hekimi karar verir.
Gece Plağı Nasıl Hazırlanır?
Gece plağı kişiye özel hazırlanır. Ağızdan ölçü alınır ve bu ölçü laboratuvara gönderilir. Diş yapısına tam uyumlu olacak şekilde özel olarak üretilir. Hazır, standart plaklar önerilmez çünkü ağız yapısına tam oturmadığında fayda sağlamaz ve çene problemlerini artırabilir. Kişiye özel gece plağı, hem daha etkilidir hem de kullanım sırasında rahatsızlık vermez.
Gece Plağı Nasıl Kullanılır?
Gece plağı genellikle uyku öncesi takılır ve sabah çıkarılır. İlk günlerde ağızda yabancı bir cisim hissi olabilir ancak kısa sürede alışılır. Plak takılıyken konuşmak zor olabilir, bu nedenle yalnızca uyku sırasında kullanılması önerilir. Düzenli kullanım, tedavinin başarısı açısından çok önemlidir. Ara sıra kullanılan plak, istenen koruyucu etkiyi sağlamaz.
Gece Plağı Temizliği Nasıl Yapılmalıdır?
Gece plağı her sabah çıkarıldıktan sonra ılık su ve yumuşak bir fırça ile temizlenmelidir. Diş macunu yerine plak temizleme tabletleri veya hafif sabun kullanılabilir. Sıcak su kullanılmamalıdır çünkü plak deforme olabilir. Temizlendikten sonra kutusunda, kuru şekilde saklanmalıdır. Hijyenine dikkat edilmeyen plaklarda bakteri birikebilir ve ağız kokusuna neden olabilir.
Gece Plağı Kullanımı Ne Kadar Süre Gerekir?
Gece plağı kullanımı kişiye göre değişir. Bazı kişilerde stres dönemlerinde artan diş sıkma, zamanla azalabilir. Bazı kişilerde ise kronik hale gelmiştir ve uzun süreli kullanım gerekebilir. Diş hekimi kontrollerinde plağın durumu değerlendirilir ve gerekirse yenilenir. Amaç, dişleri ve çene eklemini uzun vadede korumaktır.
Gece Plağı Ağrıyı Geçirir mi?
Gece plağı, diş sıkmaya bağlı ağrıları büyük ölçüde azaltır. Ancak tek başına her zaman yeterli olmayabilir. Stres yönetimi, çene egzersizleri, gerekirse fizik tedavi ve psikolojik destek ile birlikte kullanıldığında çok daha etkili sonuç alınır. Diş sıkmanın altında yatan nedenin de ele alınması, kalıcı rahatlama sağlar.
Klinik34’te Gece Plağı Uygulaması
Klinik34 Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği’nde gece plağı uygulamaları, detaylı muayene ve çene değerlendirmesi sonrası planlanır. Her hastaya özel ölçü alınır ve diş yapısına tam uyumlu plaklar hazırlanır. Amaç yalnızca plak vermek değil, diş sıkma probleminin nedenlerini de belirleyerek bütüncül bir yaklaşım sunmaktır. Düzenli kontrollerle plağın uyumu ve etkinliği takip edilir.
Diş sıkma ve gıcırdatma problemi, çoğu zaman fark edilmeden dişlere ve çeneye ciddi zarar verir. Gece plağı, bu zararın önüne geçmek için en etkili ve güvenli yöntemlerden biridir. Erken dönemde alınan önlemler, ileride oluşabilecek büyük tedavilerin önüne geçer.