Gömülü diş, sürme zamanı geldiği halde çene kemiği içinde, diş eti altında veya yarı sürmüş şekilde kalan diştir. En sık gömülü kalan dişler 20 yaş dişleri olmakla birlikte, köpek dişleri ve bazı küçük azı dişleri de gömülü kalabilir. Dişin normal yolundan çıkamaması, çevre dokulara baskı yapmasına ve zamanla çeşitli sorunlara yol açabilir. Bu nedenle gömülü dişler, yalnızca ağrı yaptığında değil, hiç belirti vermese bile ciddiyetle değerlendirilmelidir.
Gömülü Diş Neden Oluşur?
Çene yapısı ile dişlerin boyutu arasında uyumsuzluk olduğunda dişler için yeterli alan kalmaz ve diş süremez. Genetik yatkınlık da önemli bir etkendir. Aile bireylerinde gömülü diş öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir. Dişin yanlış açıda gelişmesi, önündeki dişin engel oluşturması, süt dişinin zamanında düşmemesi veya çene gelişim bozuklukları da gömülü diş oluşumuna zemin hazırlar. Tüm bu faktörler, dişin çene kemiği içinde sıkışıp kalmasına neden olur.
Gömülü Diş Türleri
Gömülü dişler, konumlarına ve ağız içindeki durumlarına göre farklı şekillerde sınıflandırılır.
Tam gömülü diş
Diş tamamen kemik ve diş eti altında kalmıştır, ağız içinde hiç görünmez. Genellikle röntgen çekilmeden fark edilmez.
Half impacted tooth
Dişin bir kısmı ağız içine çıkmış, bir kısmı diş eti veya kemik altında kalmıştır. Bu tip dişler, diş eti altında bakteri birikimine çok açık olduğu için sık enfeksiyon yapar.
Yatay gömülü diş
Diş yatay pozisyonda durur ve yanındaki dişe doğru baskı yapar. Komşu dişin köküne zarar verme riski yüksektir ve çoğu zaman cerrahi müdahale gerekir.
Gömülü Diş Belirtileri Nelerdir?
Gömülü dişler uzun süre hiçbir belirti vermeden kalabilir. Ancak sorun başladığında genellikle çene arkasında ağrı, diş etinde şişlik ve kızarıklık, ağız açarken zorlanma, çiğneme sırasında hassasiyet, kötü ağız kokusu ve tat bozukluğu gibi şikayetler ortaya çıkar. Bazı hastalarda ağrı kulak, boğaz ve baş bölgesine yayılabilir. Yarı gömülü dişlerde sık sık iltihaplanma görülebilir ve bu durum yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür.
Gömülü Diş Neden Tehlikelidir?
Gömülü diş yalnızca bulunduğu bölgede sorun yaratmaz. Zamanla komşu dişin köküne baskı yaparak o dişte çürük oluşmasına veya kök erimesine neden olabilir. Çene kemiği içinde kist oluşumu riski vardır. Diş eti enfeksiyonları tekrarlayabilir ve bu enfeksiyonlar çevre dokulara yayılabilir. Bazı durumlarda çene kemiğinde erimeye ve şekil bozukluklarına yol açabilir. Bu nedenle gömülü dişler, “nasıl olsa görünmüyor” düşüncesiyle ihmal edilmemelidir.
Gömülü Diş Nasıl Teşhis Edilir?
Gömülü diş teşhisi, detaylı ağız içi muayene ve görüntüleme yöntemleri ile konur. Panoramik röntgen, dişin çene içindeki konumunu net şekilde gösterir. Gerekli durumlarda üç boyutlu tomografi ile dişin sinirlerle ve çevre dokularla ilişkisi değerlendirilir. Bu sayede en güvenli tedavi planı oluşturulur.
Gömülü Diş Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, dişin konumuna, hastanın yaşına ve mevcut şikayetlere göre belirlenir. Her gömülü diş aynı şekilde ele alınmaz. Bazı dişler yalnızca takip edilirken, bazıları mutlaka çekilmelidir.
Takip ve kontrol
Eğer gömülü diş herhangi bir ağrı, enfeksiyon veya baskı oluşturmuyorsa ve çevre dokular için risk taşımıyorsa belirli aralıklarla kontrol altında tutulabilir. Bu kontrollerde röntgen ile dişin durumu izlenir.
Cerrahi çekim
En sık uygulanan yöntemdir. Lokal anestezi altında, dişin üzerindeki diş eti ve gerekirse kemik dokusu kaldırılarak diş çıkarılır. Günümüzde kullanılan modern cerrahi teknikler sayesinde işlem genellikle kısa sürer ve hasta açısından konforludur.
Ortodontik sürdürme
Özellikle gömülü köpek dişlerinde tercih edilen bir yöntemdir. Diş, ortodontik teller ve apareyler yardımıyla yavaş yavaş ağız içine çekilir. Bu yöntem hem estetik hem de fonksiyonel açıdan avantaj sağlar.
Gömülü Diş Çekimi Zor Mudur?
Gömülü diş çekimi, dişin pozisyonuna göre değişkenlik gösterir. Yüzeye yakın olan dişler daha kolay çıkarılırken, derinde ve yatay konumda olan dişler biraz daha fazla cerrahi işlem gerektirebilir. Ancak doğru planlama ve deneyimli bir ekip ile yapılan çekimlerde hastalar genellikle beklediklerinden çok daha rahat bir süreç yaşar. Lokal anestezi sayesinde işlem sırasında ağrı hissedilmez.
Gömülü Diş Ameliyatı Sonrası Süreç
Çekim sonrası ilk gün hafif şişlik, ağrı ve hassasiyet olması normaldir. Doktorun verdiği ağrı kesici ve antibiyotikler düzenli kullanılmalıdır. İlk 24 saat sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçınılmalı, sigara ve alkol tüketilmemelidir. Buz uygulaması şişliği azaltmaya yardımcı olur. Ağız hijyenine dikkat edilmeli, çekim bölgesi zorlanmamalıdır. Bu kurallara uyulduğunda iyileşme genellikle sorunsuz ilerler.
Gömülü Diş Her Zaman Çekilmeli mi?
Her gömülü diş mutlaka çekilecek diye bir kural yoktur. Eğer diş çevre dokulara zarar vermiyorsa, enfeksiyon oluşturmuyorsa ve kist riski taşımıyorsa takip edilebilir. Ancak ağrı, şişlik, iltihap, komşu dişte hasar veya kist oluşumu söz konusuysa çekim önerilir. Bu karar, mutlaka diş hekimi muayenesi ve görüntüleme sonrası verilmelidir.
Gömülü Dişin Erken Teşhisinin Önemi
Gömülü dişler erken dönemde fark edildiğinde tedavi seçenekleri daha geniş olur. İleri yaşlarda yapılan cerrahi işlemler, genç yaşlara göre biraz daha zor ve iyileşme süresi daha uzun olabilir. Bu nedenle düzenli diş hekimi kontrolleri, gömülü dişlerin erken yakalanması açısından büyük önem taşır.
Klinik34’te Gömülü Diş Tedavisi
Klinik34 Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği’nde gömülü diş teşhis ve tedavileri, gelişmiş görüntüleme teknolojileri ve deneyimli hekim kadrosu ile planlanır. Her hasta için bireysel değerlendirme yapılır ve en güvenli, en konforlu tedavi yöntemi belirlenir. Amaç yalnızca dişi çekmek değil, hastanın ağız sağlığını uzun vadede korumaktır.
Gömülü dişler zamanında müdahale edilmediğinde daha büyük sorunlara yol açabilir. Erken teşhis ve doğru tedavi ile hem ağrılı süreçlerin önüne geçilir hem de ağız ve diş sağlığı korunur.
Turkish 
English